ABŞ-da Şirkət Qurmaq: Azərbaycandan LLC Açma Bələdçisi
ABŞ-da şirkət qurmaq Azərbaycanlı sahibkarlar, frilanserlər və e-ticarət komandaları üçün tez-tez axtarılan mövzudur. Məqsəd çox vaxt ABŞ müştərilərinə hesab-faktura yazmaq, qlobal ödəniş infrastrukturuna çıxış və ya investorlara tanış hüquqi forma əldə etməkdir. Bu bələdçi Azərbaycandan ABŞ-da LLC qurma prosesini; əyalət seçimi, EIN, registered agent, banka, Form 5472 və ABŞ–Azərbaycan vergi müqaviləsinin sərhədlərini izah edir.
Vacib: Bu məqalə ümumi məlumat üçündür; hüquqi, maliyyə və ya vergi məsləhəti deyil. Nəticə, müddət və ya xərc zəmanəti verilmir. Qərardan əvvəl ABŞ və Azərbaycanda səlahiyyətli vəkil/vergi məsləhətçisi ilə danışın.
Azərbaycandan ABŞ-da şirkət qurmaq olarmı?
Bəli. Bir çox əyalətdə ABŞ vətəndaşlığı, Green Card və ya ABŞ-da fiziki yaşayış şirkət qurmaq üçün məcburi deyil. Qeydiyyat əyalət səviyyəsində aparılır; sonra federal vergi identifikatoru (EIN) üçün IRS-ə müraciət olunur.
İki məsələni ayırın:
- Şirkətə sahib olmaq (ownership / formation)
- ABŞ-da faktiki işləmək və ya yaşamaq (immigration / work authorization)
ABŞ LLC-sinə sahib olmaq avtomatik iş icazəsi və ya oturum hüququ vermir. ABŞ-da əmək haqqı ilə işləmək və ya müəyyən fəaliyyətlər üçün ayrıca viza/icazə lazım ola bilər.
LLC nədir və niyə seçilir?
LLC (Limited Liability Company) əyalət hüququna görə yaradılan məhdud məsuliyyətli şirkət formasıdır. Federal vergi baxımından IRS Form SS-4 təlimatlarına əsasən:
- Tək üzvlü domestic LLC: çox vaxt disregarded entity
- Çox üzvlü domestic LLC: çox vaxt tərəfdaşlıq (partnership) kimi
Form 8832 ilə fərqli təsnifat seçmək mümkündür. S Corporation seçiminin səhmdar məhdudiyyətləri var; qeyri-rezidentlər üçün çox ssenaridə uyğun olmaya bilər.
Hansı əyalət? Delaware, Wyoming, New Mexico
50 əyalətin hər hansı birində LLC qurmaq olar. Nexus yaranacaqsa həmin əyalətdə də qeydiyyat lazım ola bilər.
Delaware
- Certificate of Formation rüsumu form paketində 90 USD; aktualı corp.delaware.gov üzərindən yoxlayın.
- İllik vergi 400 USD, hər il 1 iyuna qədər; illik hesabat yoxdur.
- Gecikmə: 200 USD cərimə + aylıq 1,5% faiz.
Wyoming
- Articles of Organization: 100 USD
- İllik lisenziya vergisi: ən azı 60 USD (və ya 0,0002 — hansı böyükdürsə)
New Mexico
- Articles of Organization: 50 USD (NM Statutes §53-19-63)
İllik öhdəliyi New Mexico Secretary of State-dən təsdiqləyin. Registered agent və konsaltinq haqları dəyişkəndir.
Addım-addım: Azərbaycandan ABŞ LLC
1) Biznes modeli və əyalət
- ABŞ-da fiziki əməliyyat?
- Gəlir mənbəyi?
- Tək şəxs / tərəfdaş?
- İnvestisiya planı?
2) Ad seçimi
Ad əyalətdə fərqlənən olmalı və LLC qaydalarına uyğun ifadə daşımalıdır.
3) Registered agent
Həmin əyalətdə küçə ünvanı olan agent məcburidir. Azərbaycanda yaşayırsınızsa adətən özünüz agent ola bilməzsiniz.
4) Quruluş sənədi
- Delaware: Certificate of Formation
- Wyoming / New Mexico: Articles of Organization
Müddət əyalətə görə dəyişir; sabit müddət vəd edilmir.
5) Operating Agreement
Banklar tez-tez tələb edir; tək üzvlü LLC-də belə tövsiyə olunur.
6) EIN (IRS)
Əvvəlcə əyalət qeydiyyatı, sonra Form SS-4. ABŞ-da principal place of business yoxdursa onlayn müraciət yoxdur; telefon (beynəlxalq), faks və ya poçt. SSN yoxdursa 7b-yə “foreign”/N/A. Gündə 1 EIN.
7) Bank hesabı
KYC banka bağlıdır. Hesab açılışı zəmanət edilmir.
8) İllik uyğunluq
- Əyalət vergisi/hesabatı
- Agent yeniləməsi
- Form 5472
- Azərbaycanda gəlir bəyanı
Vergi: ABŞ tərəfi
Pass-through / disregarded entity
Bu, Azərbaycanda vergi olmayacağı demək deyil.
Form 5472
- Xarici sahibli ABŞ DE müəyyən hallarda Form 5472 (+ pro forma 1120) verməlidir.
- Vaxtında verməmənin cəriməsi 25.000 USD; davamında hər 30 gündə əlavə 25.000 USD ola bilər.
FinCEN BOI
2026 yeniləməsinə görə ABŞ-da yaradılan şirkətlər BOI-dən azaddır. Aktual: fincen.gov/boi.
ABŞ–Azərbaycan vergi müqaviləsi
IRS bildirir ki, Azərbaycan 1973 ABŞ–SSRİ konvensiyasının tətbiq olunduğu keçmiş sovet respublikalarındandır. IRS Table 1-ə görə CIS sətri: dividendlər 30%/30%; faiz cədvəldə 0% (əsasən ticarət maliyyələşdirməsi ilə bağlı izahla); royalti 0%. Bu xülasədir; hər iki ölkədə vergi məsləhətçisi lazımdır.
PwC-yə görə Azərbaycan rezidentinin vergi bazası dünya gəlirini əhatə edir.
Tez-tez edilən səhvlər
- Şirkət = viza sanmaq
- Form 5472-ni unutmaq
- Yanlış əyalət / foreign qualification
- Operating Agreement olmadan bank
- Nominee ilə EIN
- Azərbaycan bəyan tərəfini planlamamaq
Dark Coffer ilə növbəti addım
Dark Coffer oturum, vətəndaşlıq və beynəlxalq şirkət quruluşu (ABŞ daxil) proseslərində sənəd hazırlığı və proses izləmə dəstəyi təklif edir: https://darkcoffer.com/
Oxşar prosesi türkcə oxumaq istəyənlər üçün: ABD'de LLC Kurmak (Türkiyə).
Tez-tez verilən suallar (FAQ)
ABŞ-a getmək lazımdırmı?
Quruluş və EIN çox hallarda məsafədən mümkündür; bank üz-üzə tələb edə bilər.
LLC oturum verirmi?
Xeyr. Sahiblik və miqrasiya ayrı rejimlərdir.
EIN onlayn alına bilərmi?
Principal place of business ABŞ-da deyilsə onlayn olmur; telefon/faks/poçt.
Form 5472 lazımdırmı?
Xarici sahibli DE-də bildirişə düşən əməliyyat varsa bəli; gəlirsiz illərdə də ola bilər.
Hansı əyalət?
İnvestor üçün Delaware; aşağı illik xərc üçün Wyoming; aşağı quruluş rüsumu üçün New Mexico — modelinizə görə.
Hüquqi xəbərdarlıq
Bu məqalə ümumi məlumatdır; hüquqi/vergi məsləhəti deyil. Heç bir nəticə və ya xərc zəmanəti verilmir.
Mənbələr
- IRS EIN: https://www.irs.gov/businesses/employer-identification-number
- IRS Form SS-4 Instructions: https://www.irs.gov/instructions/iss4
- IRS Form 5472 Instructions: https://www.irs.gov/instructions/i5472
- IRS International reporting penalties: https://www.irs.gov/payments/international-information-reporting-penalties
- IRS Azerbaijan tax treaty documents: https://www.irs.gov/businesses/international-businesses/azerbaijan-tax-treaty-documents
- IRS Tax Treaty Table 1: https://www.irs.gov/pub/irs-lbi/tax-treaty-table-1.pdf
- Delaware LLC/LP/GP tax instructions: https://corp.delaware.gov/alt-entitytaxinstructions/
- Delaware Certificate of Formation packet: https://corpfiles.delaware.gov/LLCFormation.pdf
- Wyoming Business Fees: https://sos.wyo.gov/Business/docs/BusinessFees.pdf
- New Mexico Statutes §53-19-63: https://law.justia.com/codes/new-mexico/chapter-53/article-19/section-53-19-63/
- FinCEN BOI: https://www.fincen.gov/boi
- PwC Azerbaijan individual income tax: https://taxsummaries.pwc.com/azerbaijan/individual/taxes-on-personal-income
- Dark Coffer: https://darkcoffer.com/
Son araşdırma tarixi: 10 noyabr 2026 (Europe/Sarajevo).
Dark Coffer ilə beynəlxalq şirkət quruluşu, oturum və vətəndaşlıq üçün: https://darkcoffer.com/
Yorumlar
Yorum Gönder